2:53 pm - Salı Eylül 25, 2018

Çocuk Ruh Sağlığını Etkileyen Faktörler

Pazar, 16 Mart 2014, 3:19 | Sağlık | 0 Comment | Read 3859 Times
by Bilgili Sayfa

Bir çocuğun neden ruhsal bozukluk geçirdiğine ilişkin iki önemli kavram karşımıza çıkmaktadır. Bu kavramlardan ilki, risk faktörleri kavramıdır. Risk faktörleri; çocuğun ve çevresinin, çocuğun ruhsal sağlığı üzerinde olumsuz etkilerinin olması anlamına gelmektedir. İkincisi ise koruyucu faktörlerdir. Koruyucu faktörler, çocuğun ve çevresinin çocuğun ruh sağlığı üzerinde olumlu etkilerinin olması demektir.

Çocukların ruh sağlıkları için risk faktörleri psiko-sosyal ve biyolojik olmak üzere iki grup altında ele alınmaktadır. Psiko-sosyal faktörlerin içerisine; anne ve babaların fiziksel hastalıkları, anne ve babanın psikiyatrik hastalığı, anne ve babanın alkol bağımlısı olması, istismar ve şiddet, ebeveyn reddi, ailenin yalnızlaşması gibi faktörler girmektedir.

çocuk ruh sağlığıBu faktörlere ek olarak anne ve babanın çatışmaları, aile sisteminin çökmesi, geniş ya da kalabalık aile içinde yetişmek, sosyo ekonomik açıdan dezavantajlı bir durumda olmak ve erken anne ve baba olmak gibi faktörler de vardır. Bu psiko-sosyal faktörlerin yanında bir takım biyolojik risk faktörleri de bulunmaktadır. Biyolojik risk faktörlerinin içerisine; hamilelik esnasında annenin sigara ve alkol içmesi, beyin travması geçirme, beslenme bozukluğunun olması, düşük doğum ağırlığı ile dünyaya gelme, erken doğum ve genetik bozukluklar gibi faktörler girmektedir.

Bazı çalışmalarda çocuğun aile çevresinin dışında kalan çevrenin de çocukların ruh sağlıkları için önemli risk faktörleri olarak değerlendirildiği görülmektedir. Bu noktada yoksulluk, kötü komşuların varlığı, travmatik yaşantılara maruz kalma, sağlık yardımı alma konusunda yetersizlik, toplumsal ayrıcalığa maruz kalma, toplumsal kaynakların zayıf olması gibi faktörler çevresel açıdan risk faktörleri olarak görülmektedir. Tüm bunların yanında çocuktan kaynaklı risk faktörleri de bulunmaktadır. Bu faktörlerin içerisine de dürtüsellik, düşük düzeyde zekâya sahip olma, olumsuz benlik algısı, dil problemlerinin varlığı, anti-sosyal arkadaşlarla özdeşim kurma, dikkat eksikliği, umutsuzluk ve kişilerarası ilişki kurmada yetersizlik yetersizlik yer almaktadır.

Çocukların ruh sağlıklarını koruyan bir takım faktörler bulunmaktadır. Çocuk ruh sağlığını koruyucu faktörlerin; çocuktan, çocuğun ailesinden ve çocuğun çevresinden kaynaklı faktörler gibi başlıklar altında ele alındığı görülmektedir. Çocuktan kaynaklanan faktörler bakıldığında; çocuğun öz kontrol becerisinin ve sosyal beceri düzeyinin, başarıya ilişkin motivasyon düzeyinin yüksek olması önemli etken olarak görülmektedir.

Bunların yanında, çocuğun sınır koyabilmesi, olumlu bir benlik algısının olması, umudunun ve iyimserlik eğiliminin yüksek olması, özgeci davranışlar sergilemesi, planlama ve problem çözme becerilerinde yeterli olması ve manevi açıdan bir takım değerlere sahip olması, çocuğun okula devam etmesi gibi etkenler çocuk odaklı koruyucu faktörler bağlamında ele alınmaktadır. Çocuğun ailesinin destekleyici olması, ailede açık ve net kuralların olması, çocuğun kontrol, bakım, bilişsel uyarılma ve güvenlik ihtiyaçlarının karşılanması gibi etkenler çocuğun ailesinden kaynaklanan koruyucu faktörlerdendir.

Çocuğun çevresinde onun gelişimini destekleyen yetişkinlerin varlığı, çocuğun ihtiyaçlarını karşılayacak toplumsal kaynakların varlığı, güvenilir komşuların olması, çocuğun eğlence ve dinlenme ihtiyaçlarını karşılayan bir çevrenin olması, kaliteli bir okulda öğrenim görmek gibi faktörler ise daha geniş çevrede yer alan koruyucu etkenlerdendir.

Yorum Yazabilirsiniz